Leefbare wijken en buurten

3.1. Leefbaarheidsprogramma

Wij zetten in op leefbaarheid daar waar dat nodig is. Daarom werken we in ons hele werkgebied met een Leefbaarheidsprogramma. Dit programma is bepaald aan de hand van de scores uit de landelijke Leefbaarometer. Die scores hebben we in 2016 geactualiseerd met de nieuwste gegevens van het Rigo en relatief gemaakt voor ons gehele werkgebied. Het programma helpt ons te bepalen waar, wat, met wie en hoe wij onze financiële en personele middelen in kunnen zetten. De Leefbaarometer wordt tweejaarlijks geactualiseerd. Voor 2017 hanteren we daarom dezelfde inzet als in 2016.

De onderstaande kaart laat voor alle gemeenten in het werkgebied van Actium zien waar welk niveau van inzet nodig is.

We onderscheiden drie niveaus van inzet:

  • Basis, in ons gehele werkgebied;
  • Plus, in de gele gebieden;
  • Plusplus, in de oranje gebieden.

We hanteren bij elke inzet een palet aan activiteiten. Onze basisinzet is gericht op schoon, heel en veilig wonen en op ongestoord woongenot. De werkwijze voldoet aan de bepalingen die in de nieuwe Woningwet voor het werken aan leefbaarheid zijn opgenomen. In 2017 hebben we ons met name gericht op de gemeenten die gebieden hebben die (ver) beneden gemiddeld scoorden. Dit zijn de gemeenten Assen, Ooststellingwerf en Midden-Drenthe.

3.1.1. Gemeente Assen

We zetten buurtbeheerders in en werken met de gemeente samen aan integrale uitvoeringsprogramma’s, op basis van analyses en opgestelde wijkvisies. Die samenwerking, ontstaan in 2012, heeft de naam Mijn Buurt Assen. In 2016 is welzijnsorganisatie Vaart Welzijn ook partner geworden in dit samenwerkingsverband en hebben we een nieuwe samenwerkingsovereenkomst gesloten. 

In de gemeente Assen zien we een aantal oranje gebieden. In deze wijken leveren we inzet op Plusplus-niveau. In de gemeente Assen zien we een aantal oranje gebieden. In deze wijken leveren we inzet op Plusplus-niveau.

Mijn Buurt Assen

We hanteren in de wijken Assen-Oost, Oude Molenbuurt (Noorderpark), Lariks, Peelo en Pittelo een gebiedsgerichte aanpak. Daarbij koppelen we de fysieke opgave - de verbetering van onze woningvoorraad- aan de sociale opgave. De visies die we voor deze wijken hebben ontwikkeld, hebben we vertaald in uitvoeringsprogramma’s. In zogenaamde 'A3-plannen' is overzichtelijk uitgewerkt welke knelpunten we zien, aan welke thema’s we willen werken en welke activiteiten daarop worden ingezet.

In 2017 hebben we de 'A3-plannen' herijkt en er is een koppeling aangebracht met de buurtwerkplannen van welzijnsorganisatie Vaart Welzijn. We zijn dit jaar in de wijken Assen-Oost, Lariks en Oude Molenbuurt gestart met het inventariseren van knelpunten en wensen bij de bewoners. We kijken hierbij met name naar de inrichting van de openbare ruimte, in aansluiting op onze groot onderhoud-, sloop- en nieuwbouwprojecten.

De website van Mijn Buurt Assen is vernieuwd, de nieuwe interactieve site is in het voorjaar van 2017 live gegaan.  Bij het beheren van de site doen we een beroep op buurtbewoners. We hebben een enthousiaste groep van wijkreporters, die regelmatig nieuwsberichten, uitgebreide fotoreportages en vlogs op de website plaatsen.

Mijn Buurt Assen heeft een mooi herkenbaar beeldmerk. Daarnaast willen we met gebiedsmarketing meer focussen op elke wijk, door activiteiten en resultaten te verbinden aan een terugkerende herhaling van de identiteit van die wijk. Daarom hebben we de wijken Lariks, Oude Molenbuurt en Assen-Oost ieder een eigen beeldmerk met slogan gegeven.

Een belangrijk doel van Mijn Buurt Assen is het ontwikkelen van bewonersinitiatieven. In 2017 zagen we een verdere toename hiervan.  De naamsbekendheid van Mijn buurt Assen groeit en inwoners weten dit platform steeds beter te vinden. We zetten social media in om de bekendheid verder te vergroten. Ook de presentaties en rondleidingen die Mijn Buurt Assen in 2017 verzorgde voor de plaatselijke politieke partijen en voor de gemeenteraad van Ooststellingwerf droegen hier aan bij. 

Onder de vlag van Mijn Buurt Assen is er een pilot Voorzieningenwijzer uitgevoerd. Honderd Asser huishoudens hebben geprofiteerd van een kosteloos adviesgesprek met een bespaarexpert van de Voorzieningenwijzer. In dit gesprek aan de eigen keukentafel werd samen met deelnemers bezuinigingsmogelijkheden onderzocht door te kijken naar toeslagen, zorgverzekering(en), minimaregelingen, inkomstenbelasting en energiekosten. De deelnemende Assenaren besparen hiermee gemiddeld 714 euro per jaar.

We hebben in 2017 het 5-jarig bestaan van Mijn Buurt Assen gevierd: in de wijken met een traktatie en als projectorganisatie met een luchtige bijeenkomst waarin we met elkaar hebben  gedeeld waarop we trots zijn.

Vanuit Mijn Buurt Assen hebben we in de wijken Lariks, Assen-Oost en de Oude Molenbuurt, Peelo en Pittelo o.a. de volgende activiteiten opgepakt in 2017:

Lariks

  • In bewonersbijeenkomsten dachten bewoners in de Stadhouderslaan en Luchiesland actief mee over de herinrichting van de openbare ruimte;
  • Aan de Stadhouderslaan zorgen de bewoners zelf voor het onderhoud van een speeltuin;
  • De activiteiten in het buurtinformatiecentrum breiden zich langzaam uit, onder meer met een wandelgroep;
  • De Molukse gemeenschap organiseerde in 2017 veel verschillende activiteiten op de verschillende ontmoetingsplekken die ze in 2016 hebben aangelegd en zelf onderhouden. Het contact en de toegang tot de Molukse buurt is hierdoor sterk verbeterd. Daarnaast zijn er opschoondagen georganiseerd.

Assen-Oost

  • In het Rozenpad in Assen-Oost is een vervolg gegeven aan de verbetering van de woonomgeving. Samen met bewoners is er een pannakooi geplaatst, een 3D-zebra aangebracht, zijn tuintjes opgeschoond en is het hekwerk opgeknapt;
  • In de Tuinstraat heeft een werkgroep van bewoners plantenbakken geplaatst met een verkeersremmend effect om de verkeerssituatie te verbeteren. De plantenbakken worden door de bewoners onderhouden;
  • In combinatie met het groot onderhoud hebben bewoners aan de Dotterbloemstraat onder begeleiding van een kunstenaar prachtige mozaïeken gemaakt. Hierop staat de huisnummering van de flat vermeld. De bewoners hebben ook meegedacht over het inrichten van het binnenterrein.

Oude Molenbuurt

  • Door sloopwerkzaamheden van Actium moesten de bewoners een nieuwe plek voor het buurtinformatiecentrum zoeken. Aan de Troelstralaan is een nieuw buurtinformatiecentrum (BIC) gerealiseerd dat de bewoners zelf hebben ingericht en geopend. Het aantal door de bewoners georganiseerde activiteiten blijft groeien;
  • Een werkgroep van bewoners heeft actief meegedacht over de herinrichting van de openbare ruimte.

Peelo

  • We hebben het aanzicht van woningen aan de Winkelakker verbeterd in samenwerking met bewoners;
  • In 2017 is een werkgroep vanuit Mijn Buurt Assen door de wijk getrokken om via de "FF buurten-activiteit" kennis te maken en informatie uit te wisselen met bewoners. 195 bewoners hebben zich laten horen. De door de bewoners geuite wensen zijn inmiddels grotendeels in uitvoering.

Pittelo

  • Er is een grote opruimdag georganiseerd voor de bewoners van de Merwedestraat en de Lekstraat. Doel was ook om bewoners kennis met elkaar te laten maken en te inventariseren welke problemen en ideeën er leven op het gebied van leefbaarheid in de buurt;
  • Een stukje groen achter de woningen aan de Lekstraat is door de bewoners geadopteerd. De bewoners onderhouden het zelf en organiseren hier regelmatig ontmoetingen;
  • De bewoners hebben samen een plan gemaakt om de wateroverlast op te vangen.

3.1.2. Gemeente Midden-Drenthe

In Midden-Drenthe hebben we een buurtinformatiecentrum (BIC) in Bovensmilde opgezet met als doel het activeren en stimuleren van bewoners en de zelf- en samenredzaamheid te vergroten. Ook is er een beweegtuin gerealiseerd in de Oranjebuurt in Smilde.

In samenwerking met de Gemeente Midden-Drenthe hebben we de analysefase voor het opstellen van een gebiedsvisie afgerond. Het doel van deze visie is het ontwikkelen van een kader waarbinnen strategieën en activiteiten in de Smildes nader uitgewerkt kunnen worden. In het gebied zijn de nodige problemen geconstateerd. Actium en de gemeente hebben hebben beide de behoefte om deze problemen integraal en gebiedsgericht aan te pakken.

3.1.3. Gemeente Ooststellingwerf

Voor het Haerenkwartier in Oosterwolde is het rapport ‘Wensenprogramma ‘Haerenkwartier’ opgeleverd. Actium heeft in samenwerking met de gemeente, welzijnsorganisatie Scala en KAW onderzoek gedaan naar een mogelijke verbetering (sociaal en fysiek) van de wijk. Tijdens vier bijeenkomsten hebben we de bewoners hierbij betrokken. Het visiedocument dat is opgeleverd is gericht op de onderdelen woningen, leefbaarheid en stedenbouwkundig plan.


3.2. Sociale problematiek

Leefbaarheid kan negatief worden beïnvloed door overlast, vaak veroorzaakt door sociale problematiek. Wij voelen ons en zijn daar verantwoordelijk voor. Wij nemen in het oplossen van dergelijke overlastsituaties niet over maar initiëren, bemiddelen, faciliteren en adviseren naar klant en netwerkpartners.

Aanpak overlast
Actium maakt gebruik van verschillende werkwijzen om overlast tegen te gaan. We doen als eerste een beroep op de zelfstandigheid en verantwoordelijkheid van onze klanten. Bij overlastklachten kunnen wij een gesprek regelen met de klager en overlastgever waarbij wij (of een andere partij) optreden als bemiddelaar. Tijdens dit gesprek helpen wij om een oplossing te vinden. Als het nodig is, verwijzen wij door naar maatschappelijke instellingen, de gemeente of politie. Vanaf 2016 zetten we soms ook een gedragsaanwijzing in. Een gedragsaanwijzing is een gebod of verbod voor een huurder die overlast veroorzaakt. Zo kan een bewoner een verbod krijgen op luide muziek in de nacht of het gebod om hulpverlening toe te laten. De gedragsaanwijzing is een veelal effectieve interventie voor het terugdringen van overlast zonder dat daarvoor een ontruiming nodig is. In bijzondere gevallen kunnen wij een proces aanspannen tegen de veroorzaker van de overlast om over te gaan tot ontruiming. Wij kunnen dit alleen doen wanneer er sprake is van een ernstige overtreding van het huurcontract, waarbij meerdere huurders overlast ondervinden.

Verward gedrag
De afgelopen jaren is een beweging in gang gezet om meer mensen op te vangen in de wijk. We zien geen plotselinge of drastische stijging van problemen in buurten, maar we merken wel dat het aantal incidenten met mensen met verward gedrag de laatste jaren is  toegenomen. Doordat mensen met bijvoorbeeld psychiatrische problematiek minder snel een indicatie voor opname krijgen, vindt hulpverlening meer op afroep en thuis plaats. Actium is niet verantwoordelijk voor de hulpverlening bij verward gedrag. Wel zijn omwonenden gebaat bij goede zorg voor deze mensen en hebben wij de plicht om actie te ondernemen bij overlast. Samen met de zorgorganisaties en gemeenten hebben we afspraken gemaakt over een effectieve aanpak. Ook op het gebied van wetgeving veranderen er zaken. Op dit moment spelen de Wet Zorg en Dwang, Wet Verplichte GGZ en de Wet aanpak Woonoverlast.

Netwerkpartners
Bij overlast doen we ook een beroep op onze netwerkpartners. We werken samen in Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ)-netwerken. Een lokaal OGGZ-netwerk is een multidisciplinair samenwerkingsverband van signalerende en zorgbiedende partners voor de aanpak van meervoudige probleemsituaties. Het doel van een OGGZ-netwerk is het vroegtijdige signaleren van probleemsituaties en het bieden van een gerichte aanpak. Afhankelijk van het gewenste niveau van inzet,  bepalen we onze houding en werkwijze. Naast de OGGZ-netwerken werken we in verschillende gemeenten met kernteams/sociale teams of buurtteams. Deze teams zijn op wijk- of kernniveau georganiseerd. Het doel van deze teams is het signaleren van individuele problematiek, problemen en aandachtspunten die structureel van aard zijn en die een bredere en projectmatige aanpak vereisen.

3.3. Wonen en zorg

In het ondernemingsplan 2013-2017 stelden we ons als doel om onze huurders met een zorgvraag te faciliteren om zelfstandig te (blijven) wonen. Dit in het licht van extramuralisering en de ontwikkeling van scheiden van wonen en zorg.

Gemeente Assen

Platform Wonen, Welzijn en Zorg
In 2017 hebben we samen met de gemeente Assen het initiatief genomen om een Platform voor Wonen, Welzijn en Zorg op te richten. Naast Actium en  de gemeente nemen alle zorgpartijen in Assen deel. Het platform werkt aan de hand van een programmalijn aan onderstaande doelen:

  • Faciliteren van langer zelfstandig thuis wonen door ouderen;
  • Mogelijk maken van weer zelfstandig thuis wonen van bijzondere doelgroepen;
  • Ondersteunen van kwetsbare inwoners.

Binnen het platform zijn drie werkgroepen samengesteld die met deze thema’s aan de slag gaan.

Ook hebben we samen met de gemeente Assen een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren naar de toekomstige behoefte aan geschikte huisvesting (intramuraal en extramuraal) voor wonen en zorg in Assen.

Samenwerkingsovereenkomst met GGZ.
We hebben met GGZ afgesproken dat we woningen gaan bouwen op het GGZ-terrein voor de doelgroep die uit de GGZ-instelling moet verhuizen. Zo creëren we een tussenvorm van wonen,  die een geleidelijke overgang naar zelfstandig wonen in de wijk mogelijk maakt

Actieprogramma Weer thuis in de wijk
We nemen deel aan het “Actieprogramma Weer thuis in de wijk”. Met dit programma werken we samen met de gemeente Assen, Cosis, GGZ en het Leger des Heils aan een plan van aanpak om cliënten die nu nog in een GGZ-instelling wonen (die dat kunnen) zelfstandig in de wijk te laten wonen. We worden daarin ondersteund door een landelijk projectleider vanuit Aedes. We hebben een onderzoeksvraag geformuleerd om daarmee een bureau opdracht te geven om de omvang van de uitstroom uit beschermd wonen in beeld te brengen.

Gemeente Midden-Drenthe
We participeren in het samenwerkingsverband Welwozo.  In 2017 hebben we in het kader van bewustwording voor het  thema zelfstandig wonen voor ouderen een tweede editie van het gezamenlijke tijdschrift 'Thuisblijver' uitgegeven.

Gemeente De Wolden en Westerveld
We hebben voor de gemeenten De Wolden en Westerveld onderzoek laten uitvoeren door ABF research naar de toekomstige behoefte aan geschikte huisvesting (intramuraal en extramuraal) voor wonen en zorg in Westerveld en De Wolden. De uitkomsten hiervan hebben we gepresenteerd aan de zorgorganisaties en gemeenten. Wij gebruiken de uitkomsten o.a. om naast de meerjaren-huisvestingsplannen van zorgorganisaties te leggen die zorgvastgoed van ons huren. Zo kunnen we tijdig inspelen op ontwikkelingen.